bibli@

Web üzerinde bilim-kurgu edebiyat ve külliyatı ile ilgili bulabileceğiniz -çoğu ne yazık ki Türkçe olmayan!- öyküler, incelemeler, dergiler ve akademik yayınlar, kitaplar..

15. Yüzyıl ve Öncesi

  • er-Risaletü’l-Kâmiliiyye fi’s-sîreti’n-nebeviyye (Theologus Autodidactus) İbnü’n-Nefis, 1207

    • Yalnız bir adada -ki ada teması Hay Bin Yakzan’a benzemektedir- doğan Kamil isimli karakterin entelektüel gelişimi, ilk felsefi roman olarak da anılmaktadır.

  • Ay’a Seyahatler (Trips to the Moon), Samsatlı Lukianos, M.Ö. 2. yüzyıl

    • Gerçek Öykü (True Story) ismi ile yayınladığı olağanüstü maceralarında Bir fırtına sonucunda aya kadar fırlayan bir geminin serüveninde, gezegenler arası savaş, çılgın uzay toplulukları, dünyada olan her şeyin duyulduğu bir kuyu ve görüldüğü bir aynadan bahseder…

  • Thomas More, Ütopya, 1516

    • More’un Ütopya metni, yeni bir türü ortaya çıkartır. Zamanının gelişmeleri ile “iyi, mutlu insanların yaşadığı eşitlikçi, bir ülke” hayalini İdeal Ülke üzerinden anlatmaya çalıştı.

    17. Yüzyıl

  • Kepler’s Somnium (1608)

    • Kepler’in Rüya’sı, Batı tarihinde yazılan ilk bilim-kurgu olarak bilinir. Kepler burada, Brahe ile birlikte Ay’da gezintiye çıktığı bir rüyadan bahseder.

  • The Man in the Moone – Francis Godwin (1638)

    • Godwin tarafından yazılan bu öykü, bilim-kurgu edebiyatının atalarından biri olarak ele alınabilir. Godwin, Domingo Gonsales isimli karakterini Ay’a uçuracak çok büyük, değişik kuşların yardımından ve Gonsales’in yaptığı inanılmaz yolculuktan bahseder. Kepler sonrası Yeni Astronomi’nin temellerine bir katkı olarak görülebilir.

  • A Voyage To The Moon – Cyrano de Bergerac (1657) Calvino’ya göre, gerçek anlamda ilk bilim-kurgu öyküsü olarak Ay’a Yolculuk.

    18. Yüzyıl

  • Yıl 2440, Louis-Sébastien Mercier, 1771

    • Yıl 2440’ın kahramanı, 25. yüzyıl Paris’i ve Fransa’sında bir gezintiye çıkar. Bu ütopyada, isimsiz kahraman, ateşli felsefi bir tartışmadan sonra uykuya dalar. Ve uyandığında kendisini geleceğin Paris’inde bulur. Yayınlandığı zamanda 25. baskı yapan bu kitap, daha sonra yasaklanmaktan kurtulamamıştır.

    19. Yüzyıl

  • Samuel Butler tarafından 1872 yılında yayınlanan Erewhon (Over the Bridge) isimli roman, Viktoryen çağı tiye alan bir ütopyadır. Kitabın bir bölümü hayali ülke Erewhon’daki makinaların evrimi üzerinedir.

    • 20. Yüzyıl

  • THE MACHINE STOPS – E.M. Forster 1909

    • 1909 yılında E.M.Forster tarafından yazılan kısa öykü. 12.000 kelimelik öykü için Forster, H.G.Wells’in öykülerine nazire yazmaya çalıştığını açıklamıştır.

  • Ralph 124C 41+, Hugo Gersnback, 1911

    • Nisan 1911 yılında Hugo Gernsback, editörü olduğu Modern Electrics dergisinde bilimsel öngörüleri işleyen ve 27. yüzyıl insanının gündelik yaşamını değiştiren, aralarında televizyon, radar, otomatik içecek dağıtım makineleri vb. gibi teknolojik buluşların yer aldığı Ralph 124C 41+ isimli romanı tefrika halinde yayınlamaya başlar.

  • R.u.r., 1921 yılında Çek yazar Karel Čapek tarafından yazılmış, bir tiyatro oyunudur. “Rossum´un Evrensel Robotları” 3 perdelik bir oyun olarak, yapay insan üreten bir fabrikayı konu alır ve Robot kelimesinin ilk kez ortaya çıktığı eserdir. Robot, Çek dilinde, robota, zorunlu işçi anlamına gelir. Kelimenin kökü “köle”dir. Robot ifadesi bu oyun ile bütün bilim-kurgular için temel bir kavram haline gelmiştir.
  • How to Write “Science” Stories – Hugo Gernsback 1930 Readers Digest dergisinin Şubat 1930 sayısında yayınlanan bu metin, Hugo Gernsback’in kendi dergisi Scientific Detective Monthly için yazar arayışının sonucu olarak ortaya çıkmış, fakat yazılan ilk bilim-kurgu öyküsü nasıl yazılır? yazısı olarak da tarihe geçmiş.